صائن الدين على بن تركه
96
چهارده رساله فارسى ( فارسى )
بىواسطهء مدارج ، معرا از صور لابسه و حجب مشعرهء مظهره ، و صور آن از پيش آن حضرت پوشانيده شود . پس اگر اين معنى مذكور ، مزيد اختصاصى به حضرت الوهيت دارد و تحقيق معنى آن خصوصيت را مجالى بيش از اين در كار است در مبسوطات مبين گشته ، هرآينه آن حقيقت منزله در مرتبهء قول حديث قدسى خواهد بود ، و در مرتبهء فعل نماز وتر و ديگر شرائط واجبه و اوضاع لازمه و از اين اصل ، رجحان قول « 1 » امام ابو حنيفه - رضى اللّه عنه - كه فرق فرض و واجب كرده و واسطه ميان فرض و سنت اثبات كرده ، ظاهر مىشود . و اگر از آن جهت اختصاصى ، عارى است در مرتبهء قول حديث نبوى است ، و در مرتبهء فعل ديگر سنن و نوافل ، و آن را هم مراتب است : بعضى رواتب « 2 » موقتهاند و بعضى غير رواتب « 3 » و بعضى غير موقت . آنچه در اينجا گنجايى تحقيق آن هست ، بحث وتر و رواتب « 4 » موقته است . اما بيان معنى وتر : از سياق اين سخن چنان مفهوم گشت كه وتر برزخ واقع شده است ميانهء فرائض و نوافل و او را مزيد اختصاصى به مبدأ اطلاقى هست ، و از اينجاست كه از جملهء خصايص ختمى آمده كه خاص ، بر او واجب شده در بيشتر مذاهب ، چه در مذهب « 5 » امام ابى حنيفه - رضى اللّه عنه - خود بر همه واجب آمده . اولا حكم اختصاص ، اقتضاى آن مىكند كه بر مؤداى فحواى : « ان اللّه وتر يحب الوتر » عدد او وتر باشد و مقصور و محصور بر يك شخص از آن « 6 » نه . و پوشيده نيست كه برزخ را صفت جمعيت و احاطت به طرفين لازم مىباشد . پس حكم برزخيت ثانيا اقتضاى آن مىكند كه وقت آن بين العشاء و الصبح باشد كه برزخ است بين الجملتين المفروضتين « 7 » . و از براى همان خصوصيت امتيازى است كه اين عبادت را با مبدأ ثابت است كه دعاى قنوت در آن مسنون آمده « 8 »
--> ( 1 ) - ن : قول ابو حنيفه كه . ( 2 ) - ب : روايت . ( 3 ) - ب : روايت . ( 4 ) - ب : روايت . ( 5 ) - ن : مذهب ابو حنيفه خود . ( 6 ) - ب : اين . ( 7 ) - ب : المعروضتين . ( 8 ) - عبارات بين گيومه در نسخه « ب » نيست .